Gebelik şekeri (gestasyonel diyabet), gebelik sırasında ortaya çıkan ve çoğu zaman belirti vermeyen bir durumdur. Erken tanı konup kontrol altına alındığında anne ve bebek için riskler belirgin şekilde azalır. Şeker yükleme testi, bu durumu saptamak için kullanılan en güvenilir yöntemdir.
Test kaçıncı haftada yapılır?
Şeker yükleme testi genellikle gebeliğin 24. ile 28. haftaları arasında yapılır. Daha önce gebelik diyabeti geçirmiş, fazla kilolu, ailesinde diyabet bulunan veya polikistik over sendromu olan anne adaylarında ilk trimesterde de tarama yapılabilir.
75 gram ve 50 gram test arasındaki fark
75 g test (tek aşamalı): En az 8 saatlik açlık sonrası kan alınır, ardından 75 gram şekerli içecek içilir ve 1. ve 2. saatlerde tekrar kan alınır. Değerlerden biri sınırın üzerindeyse gebelik diyabeti tanısı konur.
50 g test (iki aşamalı): Açlık gerekmez; şekerli içecekten bir saat sonra kan alınır. Sonuç yüksekse tanı için 100 gramlık 3 saatlik test yapılır. Hangi yöntemin kullanılacağına doktorunuz karar verir.
Teste nasıl hazırlanmalı?
75 g test için gece yarısından sonra su dışında bir şey yenip içilmemelidir. Testten önceki günlerde normal beslenmeye devam edilmeli, karbonhidratları aşırı kısıtlamaktan kaçınılmalıdır. Test süresince yürümek, sigara içmek ve bir şey yemek sonuçları etkileyebileceğinden oturarak beklenmesi önerilir.
Gebelik diyabeti neden önemlidir?
Kontrol altına alınmayan gebelik şekeri bebeğin aşırı büyümesine (makrozomi), doğum sırasında zorluklara, doğum sonrası bebekte şeker düşüklüğüne ve annede gebelik zehirlenmesi riskinde artışa yol açabilir. Ayrıca bu kadınlarda ileriki yıllarda tip 2 diyabet gelişme riski daha yüksektir.
Tanı konursa ne yapılır?
Tedavinin temelini beslenme düzenlemesi, düzenli fiziksel aktivite ve evde kan şekeri takibi oluşturur. Bu önlemlerle hedef değerlere ulaşılamazsa insülin tedavisi başlanır. Bebeğin büyümesi ultrason ile daha sık izlenir. Doğumdan 4–12 hafta sonra şeker testinin tekrarlanması önerilir.
Sık Sorulan Sorular
Şeker yükleme testi bebeğe zarar verir mi?
Hayır. Testte kullanılan şeker miktarı bebeğe zarar vermez; test güvenlidir.
Testte kusarsam ne olur?
Şekerli içecekten sonra kusma olursa test geçersiz sayılır ve başka bir gün tekrarlanır.
Test yerine parmaktan şeker ölçümü yeterli mi?
Hayır. Tanı için laboratuvarda yapılan standart test gerekir; parmak ölçümleri tanı yerine geçmez.
Gebelik diyabeti doğumdan sonra geçer mi?
Çoğu kadında doğumdan sonra şeker normale döner; ancak ileride diyabet riski arttığı için düzenli kontroller önerilir.
Testi yaptırmak zorunlu mu?
Zorunlu değildir; ancak gebelik şekeri çoğunlukla belirti vermediği için tüm anne adaylarına önerilen önemli bir tarama testidir.
İlgili sayfalar: Gebelik takibi ve doğum · İnfertilite ve tüp bebek · Sağlık Rehberi
Bu yazı Op. Dr. Hakan Yaz (Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı, Gaziantep) tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hekim muayenesinin yerini tutmaz. Randevu ve bilgi için: 0532 718 09 91 · Online randevu
Bir yanıt yazın