Gebelik Takvimi: Hafta Hafta Kontroller ve Yapılması Gereken Testler

Gebelik boyunca yapılan düzenli kontroller, hem annenin hem de bebeğin sağlığını korumanın en etkili yoludur. Kontrollerde tansiyon, kilo ve idrar takibi yapılır, bebeğin gelişimi değerlendirilir ve gebeliğin belirli haftalarında bazı tarama testleri planlanır. Bu yazıda, sorunsuz ilerleyen (düşük riskli) bir gebelikte önerilen kontrolleri ve testleri hafta hafta özetledik. Riskli gebeliklerde takvim kişiye göre değişebilir; size özel planı her zaman takip eden hekiminizle birlikte yapmalısınız.

28. haftaya kadarAyda bir kontrol
28–36. haftalarİki haftada bir kontrol
36. haftadan sonraHaftada bir kontrol
Gebelik süresiYaklaşık 40 hafta

Gebelik kontrolleri ne sıklıkla yapılır?

Genel bir kural olarak 28. gebelik haftasına kadar ayda bir, 28–36. haftalar arasında iki haftada bir, 36. haftadan sonra ise haftada bir kontrol önerilir. Her kontrolde tansiyonunuz ve kilonuz ölçülür, gerektiğinde idrarda protein bakılır, bebeğin kalp atımları ve büyümesi değerlendirilir. Ultrasonun ne sıklıkla yapılacağı ise gebeliğin seyrine göre hekiminiz tarafından belirlenir.

Gebelikte başlıca tarama ve testler
11–14. haftaİkili testEnse kalınlığı ölçümü ve kan testi.
15–20. haftaÜçlü / dörtlü testGerekli görülen gebelerde kan testi ile tarama.
18–22. haftaAyrıntılı ultrasonBebeğin organlarının ayrıntılı incelenmesi.
24–28. haftaŞeker yükleme testiGebelik diyabeti taraması.
Testlerin zamanı ve hangilerinin yapılacağı gebeliğinizin seyrine göre hekiminiz tarafından belirlenir.

İlk üç ay (1–13. haftalar)

6–8. hafta: İlk muayene

Gebelik testi pozitif çıktıktan sonra yapılan ilk muayenede gebeliğin rahim içinde olduğu, bebeğin kalp atımı ve gebelik haftası ultrason ile doğrulanır; tahmini doğum tarihi hesaplanır. Bu dönemde genellikle şu tetkikler istenir:

  • Kan grubu ve Rh faktörü, tam kan sayımı
  • İdrar tahlili, gerekirse idrar kültürü
  • Açlık kan şekeri ve tiroid fonksiyon testi (TSH)
  • Hepatit B, HIV ve sifiliz taramaları ile kızamıkçık (rubella) bağışıklığı

Folik asit takviyesine gebelikten önce başlanmamışsa vakit kaybetmeden başlanır; bebeğin sinir sistemi gelişimi açısından özellikle ilk 12 hafta önemlidir.

11–14. hafta: İkili tarama testi

Ense kalınlığı (NT) ölçümünü içeren ayrıntılı bir ultrason ile birlikte anne kanında iki biyokimyasal belirteç (serbest beta-hCG ve PAPP-A) değerlendirilir. Bu test, Down sendromu başta olmak üzere bazı kromozom farklılıkları için risk hesaplar; tanı koymaz. Daha hassas bir tarama isteyenler için anne kanında bebeğe ait DNA parçacıklarını inceleyen NIPT de bir seçenektir.

İkinci üç ay (14–27. haftalar)

15–20. hafta: Üçlü veya dörtlü tarama

İkili tarama yapılamamışsa bu haftalarda üçlü ya da dörtlü tarama testi uygulanabilir. İkili tarama sonucu düşük riskli bulunan gebelerde genellikle ayrıca üçlü teste gerek kalmaz.

18–22. hafta: Ayrıntılı (2. düzey) ultrason

Bebeğin baş, yüz, kalp, karın içi organları, böbrekleri, omurgası ve kol-bacakları sistematik olarak incelenir; plasentanın yeri ve amniyon sıvısının miktarı değerlendirilir. Yapısal anomalilerin önemli bir kısmı bu incelemede fark edilir.

24–28. hafta: Şeker yükleme testi

Gebelik şekerini (gestasyonel diyabet) saptamak için şeker yükleme testi yapılır ve kansızlık açısından kan sayımı tekrarlanır. Kan grubu Rh negatif olan ve bağışıklık gelişmemiş annelere 28. hafta civarında Rh immünglobulin (anti-D) iğnesi önerilir.

Son üç ay (28–40. haftalar)

Bu dönemde kontroller sıklaşır. Tansiyon ve idrarda protein takibi, halk arasında gebelik zehirlenmesi olarak bilinen preeklampsinin erken fark edilmesi için özellikle önemlidir.

  • 32–36. hafta: Bebeğin büyümesi, pozisyonu (baş ya da makat geliş) ve amniyon sıvısı ultrason ile değerlendirilir; doğum planı konuşulmaya başlanır.
  • 35–37. hafta: Gerekli görülen durumlarda vajinal ve rektal sürüntü ile Grup B streptokok taraması yapılır.
  • Son haftalar: Gerektiğinde bebeğin kalp atımlarının bir süre kayda alındığı NST (non-stres test) uygulanır.
  • 40. hafta ve sonrası: Doğum kendiliğinden başlamazsa yakın takip yapılır; 41. haftayı geçen gebeliklerde doğumun başlatılması (indüksiyon) değerlendirilir.

Kontrol gününü beklemeden başvurmanız gereken durumlar

  • Vajinal kanama ya da su gelmesi
  • Şiddetli veya geçmeyen karın ağrısı
  • 28. haftadan sonra bebek hareketlerinin belirgin şekilde azalması
  • Şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu, yüzde ve ellerde ani şişlik
  • Yüksek ateş
  • 37. haftadan önce düzenli ve sıklaşan kasılmalar

Sık Sorulan Sorular

Gebelikte ilk kontrole ne zaman gitmeliyim?

Gebelik testi pozitif çıktıktan sonra, son adetin ilk gününden itibaren genellikle 6–8. haftalarda ilk muayene yapılır. Kanama veya şiddetli karın ağrısı varsa bu süreyi beklemeden başvurmalısınız.

Her kontrolde ultrason yapılması gerekir mi?

Hayır. Her kontrolde tansiyon, kilo ve bebeğin kalp atımları değerlendirilir; ultrasonun sıklığı gebeliğin seyrine göre belirlenir. Uygun şekilde yapılan ultrason gebelikte güvenlidir, ancak tıbbi gereklilik dışında sık tekrarlanmasına gerek yoktur.

İkili test yaptırdıysam üçlü teste de gerek var mı?

Çoğu durumda gerek yoktur. İkili tarama sonucu düşük riskliyse ayrıca üçlü test yapılmaz. Hangi tarama yönteminin size uygun olduğuna hekiminizle birlikte karar verilir.

Gebelikte hangi vitaminleri kullanmalıyım?

Folik asit gebelikten önce başlanıp en az ilk 12 hafta boyunca kullanılmalıdır. Demir ve D vitamini gibi takviyeler kan değerlerinize ve gebelik haftanıza göre hekiminiz tarafından planlanır; gelişigüzel takviye kullanmaktan kaçınılmalıdır.

Riskli gebelikte kontrol takvimi değişir mi?

Evet. Yüksek tansiyon, diyabet, ikiz gebelik, önceki gebelikte sorun yaşanması veya ileri anne yaşı gibi durumlarda kontroller sıklaşır ve ek testler planlanabilir.

İlgili sayfalar: Gebelik takibi ve doğum · Gebelikte şeker yükleme testi · İkili test, üçlü test ve NIPT · Sağlık Rehberi

Bu yazı Op. Dr. Hakan Yaz (Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı, Gaziantep) tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hekim muayenesinin yerini tutmaz. Randevu ve bilgi için: 0532 718 09 91 · Online randevu

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir